نویسنده : بهروز صادق مقدم ; ساعت ۱٢:٢۸ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/٢/٢۳

 ناشنوایی ، معلولیتی پنهان است که در صورت عدم توجه به موقع آن ، می تواند عوارض بسیار سنگینی برای فرد و جامعه ایجاد کند.

راستی ناشنوا کیست؟

از دیدگاه ارتباطی ، ناشنوا به فردی اطلاق می شود که دارای افت شنوایی آنقدر شدید باشد که با استفاده از سمعک و یا بدون آن ، قادر به دریافت و درک مفاهیم و داده های گفتار و زبان نباشد.

در متون علمی فارسی کلمه ناشنوا Deaf خیلی به چشم می خورد اما در سالهای اخیر واژه جدید " دارای افت شنوایی " یا " دارای نقص شنوایی " و همراه آن عوارض افت شنوایی مطرح شده است.


درباره ناشنوایی و آموزش ناشنوایان

 ناشنوایی ، معلولیتی پنهان است که در صورت عدم توجه به موقع آن ، می تواند عوارض بسیار سنگینی برای فرد و جامعه ایجاد کند.

راستی ناشنوا کیست؟

از دیدگاه ارتباطی ، ناشنوا به فردی اطلاق می شود که دارای افت شنوایی آنقدر شدید باشد که با استفاده از سمعک و یا بدون آن ، قادر به دریافت و درک مفاهیم و داده های گفتار و زبان نباشد.

در متون علمی فارسی کلمه ناشنوا Deaf خیلی به چشم می خورد اما در سالهای اخیر واژه جدید " دارای افت شنوایی " یا " دارای نقص شنوایی " و همراه آن عوارض افت شنوایی مطرح شده است.

 

عوارض ناشی از افت شنوایی عبارتند از :

1
تأخیر در رشد طبیعی زبان و گفتار
2
اختلالات تولیدی گفتار
3)
اختلال در صدا
4
اختلال در روانی گفتار
5
اختلال در صرف و نحو زبان
6
تأخیر در یادگیری مطالب و در نتیجه افت تحصیلی
7
تأخیر در رشد اجتماعی - فرهنگی
8
اختلالات ارتباطی
9
اختلالات عاطفی - رفتاری


کودکان ناشنوا به علت محدودیت در خزانه لغات و همچنین اختلال در صرف و نحو زبان ، از مطالعه کتاب دوری می کنند لذا به تدریج از خواندن فاصله می گیرند.

کتاب های مناسب کودکان ناشنوا باید بر اساس معیارهای زیر تهیه شوند:

1 موضوع : باید عینی و واقعی و در ارتباط با مسایل روز مره کودکان باشد.

2 تصاویر : باید گویا و روشن باشد و تا پایان کتاب به همراه متن و هماهنگ با آن پیش برود.

3زبان : باید از جملات کوتاه و ساختار دستوری مناسبی برخوردار باشد.
            
واژه های جدید در متن تکرار شوند و از توصیف های طولانی پرهیز شود.

4رسم الخط : کتاب باید با رسم الخط مناسب و اعراب گذاری کلمات دشوار همراه باشد.

مناسب سازی کتاب

تحقیقات نشان می دهد که کتابهایی هستند با اینکه از موضوع و تصاویر مناسبی برخودار بود ، به علت طولانی بودن متن و یا واژه های دشوار ، امکان مطالعه را از خواننده ناشنوا می گرفت.
طرح مناسب سازی کتاب شامل روشهایی است که سعی دارد با حداقل تغییرات در متن ، میزان ادراک کودکان ناشنوا از مطالب داستانی را افزایش دهد.

انواع روشهای مناسب سازی کتاب برای کودکان ناشنوا عبارتند از:

1 پاورقی : در این روش ، معنای ساده کلمات دشوار در پایین همان صفحه گنجانده می شود.

2 واژه نامه : در این روش ، در پایان هر داستان یا هر فصل از کتاب ، واژه نامه قرار
می گیرد.

3 پرده ای : در این روش ، معنای ساده کلمات یا جملات دشوار به صورت پرده (متحرک) بر روی کلمه یا جمله چسبانده می شود.

4 خلاصه و ساده کردن متون طولانی : در این روش ، خلاصه و یا ساده کردن متن بدون دخل و تصرف در محتوای کتاب داستانی صورت می گیرد.

5 درشت نویسی کلمات و یا جملات : این روش برای کمک به خاطر سپردن کلمات جدید و یا جملات مهم در ذهن کودکان ناشنوا است.

فیلم ویدویی داستانی

تهیه فیلم ویدویی داستانی ، کمک بزرگی به کودکان ناشنوا می کند. زیرا آنها می توانند با تماشای چنین فیلم همانند کودکان شنوا قصه ها ، اشکال ، اسامی و مفاهیم متنوع و زیادی را ببینند و با روابط و احساسات انسانی در جامعه آشنا شوند و آنها را فرا بگیرند و دوران کودکی خودشان را به نحو مطلوبی طی کنند و از این دوران لذت ببرند.

مشخصات و نکاتی که در مورد این گونه فیلم ها باید رعایت شود ، بدین قرار است :

1 زبان اشاره مورد استفاده در این گونه فیلم ها باید مثل زبان ارتباطی رایج در میان کودکان ناشنوا باشد.

2 قصه گو باید توانایی انتقال روح داستان و پیام آن را به کودکان ناشنوا داشته باشد.
بدین منظور توصیه می شود که قصه گوی اشاره کننده ، فرد ناشنوا باشد زیرا بیش از افراد شنوا دارای چنین احساس و توانایی است.

3 قصه باید بوسیله زبان اشاره فارسی و حرکات و حالات جذاب به نحو مطلوبی ، برای کودکان ناشنوا به تصویر در آید.

4 انتخاب رنگهای شاد و لباس مناسب قصه و فضای اطراف قصه گو ، باید با دقت و وسواس و به منظور انتقال هر چه بهتر داستان به کودک ناشنوا تدارک دیده شود.

5 صدا گذاری از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا کودکان نیمه شنوا (سخت شنوا) نیز باید بتوانند از هر دو کانال ارتباطی یعنی دیداری و شنیداری خود استفاده کنند.

6 هر بخش از داستان که اشاره می شود ، تصویر مربوط به آن بخش به طور واضح با رنگهای شاد و مشخص نشان داده شود.

7 انتخاب کتاب قصه بهتر است با نظر ناشنوای قصه گو باشد.

جمع آوری مطالب : بهروز صادق مقدم

 





کلمات کلیدی :مقالات- آموزش